Bas Verboom

Musicus

"Het belangrijkste van de muziek staat niet in de noten."

Van Dam Orgel

Het Van Dam-orgel werd in 1847 gebouwd door de derde generatie Van Dam: Lambertus,Pieter en Jacob,voor de Hervormde Kerk te Bovenkarspel.Gegevens over het orgel zijn te vinden in de dispositie verzameling Broekhuyzen.In het tijdschrift “Boekzaal der geleerde Wereld”, jaargang 1847, werd het orgel op 28 november 1847 ingewijd, “door den leraar J.B. Hartman”.Het orgel werd gekeurd door de Enkhuizer organist C. Meyroos.

 

Dispositie bij Broekhuyzen ca. 1850-1862:

Manuaal                           Positief
Bourdon 16′                        Roerfluit 8′
Prestant 8′                          Prestant 4′
Holpijp 8′                           Viola di Gamba 8′
Octaaf 4′                              Roerfluit 4′
Fluit 4′                                 Gemshoorn 2′
Quint 3′                               Carrillon
Octaaf 2′
Cornet 3 sterk disc.
Trompet 8′
Voor ieder klavier een windafsluiting
Koppeling, Tremulant en Ventiel
Aangehangen Pedaal van bijna 2 octaaf
3 blaasbalgen

 

Wijzigingen

In 1876 is het orgel gerestaureerd door de orgelmakers L. Van Dam en zn. Op het Bovenwerk werd de Prestant 4 voet tot 8 voets Prestant vermaakt. De Gemshoorn 2 voet werd vervangen door een (doorslaande) Klarinet 8′. Hoogstwaarschijnlijk zijn in deze periode de 3 spaanbalgen vervangen voor een magazijnbalg. Na opheffing van het bedrijf van Van Dam in 1926, kwam het orgel in onderhoud bij B.F. Bergmeijer te Woerden. Van hem stammen de fabrieks-Trompet en het moderne Pedaalklavier.

 

Restauratie/ overplaatsing 1967-1968

In 1967 is het orgel uit de kerk van Bovenkarspel verwijderd in verband met de afbraak van het kerkgebouw. Het orgel is daarop aangekocht door de Hervormde Gemeente van Haastrecht ter vervanging van het in 1964 door brand verwoeste orgel. Het orgel is ongewijzigd herplaatst in de kerk van Haastrecht door de orgelmaker N. D. Slooff. Op 30 november 1968 is het orgel door de organist W. R. Talsma weer in gebruik genomen.

Opzienbarend was het resultaat van een kleurenonderzoek aan de orgelkast. Onder de lichte pastelkleurige tinten, die in Bovenkarspel aanwezig waren werd de oorspronkelijke mahonie-imitatie teruggevonden. Daarbij bleek de gehele kast voorzien te zijn van ornamentschildering in goudkleur. Dit alles is bij plaatsing in Haastrecht hersteld. De magazijnbalg is in 1968 opnieuw beleerd. De balg werd ondergebracht in de torenruimte achter het orgel.

In 1987 is bij de restauratie door orgelmaker N. Slooff het pedaalklavier en de trompet 8’ vervangen en is de prestant van het bovenwerk vermaakt tot prestant 4’.

 

Huidige dispositie:

Manuaal                                 Positief 

Bourdon 16′                              Roerfluit 8′

Prestant 8′                                Prestant 4′

Holpijp 8′                                  Viola di Gamba 8′

Octaaf 4′                                    Roerfluit 4′

Fluit 4′                                       Klarinet 8′

Quint 3′                                     Carrillon

Octaaf 2′                                    Tremulant

Cornet 3 sterk disc.

Trompet 8′

Koppel Manuaal-positief

Het orgel heeft een aangehangen pedaal

 

Trompet 8

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoofdwerk toren

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Front

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoofdorgel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Klarinet